Từ chia sẻ thông tin tới mở chung xưởng xẻ gỗ: câu chuyện của một tổ hợp tác trồng gỗ keo tại tỉnh Yên Bái

Tổ hợp tác trồng gỗ keo ở Thôn Lem, xã Phú Thịnh, huyện Yên Bình do anh Nguyễn Đình Hải làm tổ trưởng là một ví dụ điển hình minh họa các giai đoạn phát triển khác nhau của một tổ chức của người sản xuất lâm nghiệp và trang trại (FFPO) tại Việt Nam và cũng cho thấy những kết quả mà Chương trình Hỗ trợ Trồng rừng và Trang trại (FFF) đã đạt được trong việc hỗ trợ những người kinh doanh tiềm năng.

Mr. Nguyen Dinh Hai - head of sawmill - exchanging experience with international experts of FFF programme

Được thành lập vào năm 2008 với sự hỗ trợ của Hội nông dân Việt Nam (VNFU), tổ trồng gỗ keo thôn Lem có 15 hộ thành viên trong đó có sáu chủ hộ là nữ và được giao 57 hecta rừng trồng. Trước khi có dự án FFF, tổ nhóm này vẫn chưa đăng ký thành lập tổ hợp tác với UBND xã (như theo Quyết định 151/2007/NĐ-CP). Các thành viên trong nhóm mới chỉ dừng lại ở việc họp mặt để chia sẻ thông tin, hoán đổi công và vẫn bán gỗ riêng lẻ, chủ yếu cho thương lái trong xã. Nhóm cũng không có quỹ để đầu tư vào chế biến, tạo thêm giá trị gia tăng và do đó có rất ít tiếng nói trong việc đàm phán giá cả và lợi nhuận từ lâm sản còn thấp.

Năm 2014, FFF bắt đầu được thực hiện ở Việt Nam và VNFU là cơ quan quốc gia thực hiện Chương trình đã lựa chọn tỉnh Yên Bái và cụ thể là tổ trồng gỗ keo ở thôn Lem là đối tượng hưởng lợi chính của Chương trình. Các thành viên trong nhóm đã được mời tham dự các lớp tập huấn về phân tích thị trường và phát triển kinh doanh, kỹ thuật chế biến gỗ, kỹ năng thúc đẩy và viết đề xuất dự án. Họ cũng có cơ hội được thăm các mô hình kinh doanh lâm nghiệp thành công ở phía bắc và miền trung Việt Nam và gặp gỡ các cơ quan chính quyền các cấp ở xã, huyện và tỉnh để trình bày những mong muốn được hỗ trợ của mình.

Nhờ những hoạt động này, các thành viên trong nhóm đã quyết định bắt đầu kinh doanh cùng nhau. Tới tháng 5 năm 2015, bảy trong số 15 hộ thành viên đã đóng góp từ 30 đến 200 triệu đồng/hộ, làm thành tổng số vốn ban đầu là 500 triệu đồng (US$23,000) để đầu tư vào một xưởng xẻ quy mô nhỏ. Với sự hỗ trợ của FFF, nhóm đã có thể tự thực hiện khảo sát thị trường và tiếp cận khách hàng ở địa phương cũng như các doanh nghiệp lớn ở Hà Nội và một số tỉnh khác như công ty TNHH Woodlands và Công ty Cổ phần Lâm sản Nam Định. Sau bảy tháng, xưởng xẻ này đã mang lại doanh thu khoảng 720 triệu đồng ((US$33,500) cho nhóm và nhờ đó thu nhập của các hộ tham gia đã tăng từ 7 – 10%. Người trồng rừng trong thôn cũng được hưởng lợi từ hoạt động của xưởng xẻ vì tổ nhóm thu mua gỗ với giá cao hơn giá thương lái trả.

Làm việc với các công ty lớn đã giúp nhóm thôn Lem nhận ra tầm quan trọng của chứng nhận FSC cho gỗ rừng trồng của họ và sự cần thiết phải phát triển lên thành hợp tác xã để có thể xuất hóa đơn tài chính. Theo anh Hải - trưởng nhóm, đăng ký thành lập hợp tác xã sẽ giúp xưởng xẻ của anh có thể đáp ứng yêu cầu của các công ty có chứng nhận FSC CoC cũng như tận dụng được sự hỗ trợ từ các chương trình, chính sách thúc đẩy phát triển hợp tác xã của Nhà nước. Năm 2016, tổ nhóm thôn Lem sẽ nhận được một gói tài trợ nhỏ của FFF và với sự hỗ trợ của Chi cục Lâm Nghiệp Yên Bái, nhóm sẽ tiếp tục mở rộng các thành viên, hoàn thiện thủ tục đăng ký thành lập hợp tác xã và yêu cầu tất cả các hộ thành viên tuân thủ theo các tiêu chí của FSC trong trồng và khai thác lâm sản.

Có thể nói những thành công ban đầu này của tổ trồng keo thôn Lem có được là nhờ một số yếu tố sau. Trước hết, tổ trưởng – anh Hải là một người trẻ, năng động và có khả năng tài chính để mạnh dạn đầu tư kinh doanh, chấp nhận có rủi ro cho mình nhưng sẵn sàng chia sẻ lợi nhuận với những người khác. Anh Hải chia sẻ, ban đầu có rất ít hộ đồng ý góp vốn vào xưởng xẻ nhưng những lợi nhuận ban đầu của xưởng đã thu hút ngày càng nhiều nhà đầu tư. Thứ hai, cần phải liên tục xây dựng niềm tin giữa các thành viên thông qua việc quản lý tài chính minh bạch, thường xuyên tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các thành viên và giám sát định kỳ. Thứ ba, FFF đã cung cấp các hỗ trợ kịp thời ngay từ giai đoạn đầu của tổ nhóm để có thể giúp họ phát triển sang một giai đoạn khác khi bắt đầu đầu tư vào chế biến tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Trong thời gian tới, FFF sẽ tiếp tục hỗ trợ tổ nhóm trồng keo này cũng như các FFPO khác thông qua các tập huấn về nghiệp vụ kế toán và quản lý tài chính, kỹ thuật chế biến gỗ nâng cao để đáp ứng các đơn hàng có chất lượng cao, đàm phán với ngân hàng và kêu gọi sự hỗ trợ của chính quyền để các tổ nhóm có thể tiếp cận với các nguồn vốn ưu đãi, tổ chức thăm quan học tập các mô hình kinh doanh thành công, kết nối các tổ nhóm trồng rừng với các công ty chế biến và cung cấp các gói tài trợ nhỏ để hỗ trợ thực hiện khảo sát thị trường và tăng cường năng lực quản lý tổ chức của các nhóm.

Chương trình Hỗ trợ Trồng rừng và Trang trại (FFF) là một sáng kiến hợp tác giữa FAO, IIED và IUCN do nhiều tổ chức tài trợ thực hiện trên 10 quốc gia. Mục tiêu của FFF là cải thiện sinh kế và quá trình ra các quyết định liên quan đến rừng và trang trai cho các tổ chức của người trồng rừng, cộng đồng, người dân tộc và phụ nữ. Để biết thêm thông tin, xin vui lòng truy cập: http://www.fao.org/partnerships/forest-farm-facility/en/
 

Work area: 
Forests
Location: 
Viet Nam
Viet Nam
Go to top