Verslag Bossenoverleg 16 december 2014

Het laatste bossenoverleg van 2014 vond plaats op dinsdag 16 december in de IJkantine in Amsterdam. In dit verslag wordt een korte samenvatting gegeven van wat per agendapunt is besproken.

1. Verbeteren beleid en naleving illegaal hout en houtproducten

Witwaspraktijken van illegaal Amazonehout uit Brazilië: Hoe kunnen we de EUTR naleving verbeteren?
Greenpeace heeft onderzoek laten doen naar de manieren waarop illegaal hout wordt witgewassen. GPS tracking van trucks van het Braziliaanse houtbedrijf Rainbow Trading leverde onlangs bewijs op van illegaal gekapt Amazonehout dat met valse papieren naar Nederland is verscheept. De bedrijven die dit hout afnamen zijn door de NVWA gecontroleerd, maar het illegale hout is daarbij niet aan het licht gekomen.
Op basis hiervan stelt Greenpeace dat papieren controles niet voldoende zijn om aan de EUTR criteria te voldoen. Volgens Greenpeace kunnen de controles van de NVWA worden verbeterd door: 1) het vergroten van de capaciteit (FTEs) binnen de NVWA voor naleving van de EUTR; 2) het slimmer inzetten van de huidige capaciteit, bijvoorbeeld in een Nationaal Team Illegaal Hout; 3) het verstrekken van trainingen en samenwerking met lokale autoriteiten; 4) het inzetten van experts; en 5) transparanter en sneller handelen. Bedrijven zouden de handen ineen moeten slaan om controles in de herkomstlanden te coördineren en verbeteren. Of de overheid inderdaad zal kiezen om de capaciteit van de NVWA te versterken teneinde de EUTR beter te kunnen naleven is een politieke afweging.

Import of secondary timber products by the EU28 – The Netherlands in focus. Probos in opdracht van WWF NL
Probos heeft in 2014 in opdracht van WWF NL een studie gedaan naar de duurzaamheid van verwerkte houtproducten die in de periode 2008-2013 in de EU werden geïmporteerd. Hieruit blijkt dat 47% van de ingevoerde houtproducten, zoals stoelen, houtskool, boeken en gitaren, buiten de reikwijdte van de EUTR vallen. Illegaal hout kan via die weg dus ongecontroleerd de EU binnenkomen. Het is voor het eerst dat is vastgesteld om hoeveel hout (waarde en/of volume) het gaat.
Op grond van verschillende afwegingen is destijds bij de ontwikkeling van de EUTR bepaald welke houtproducten wel en welke niet binnen te richtlijn vallen. Het ministerie van EZ zal de bevindingen in het Probos rapport meenemen in de Nederlandse input voor de EUTR evaluatie en het FLEGT actieplan.

Vraag en aanbod van duurzaam hout: een update van het IDH hout programma in Suriname en Guyana; ontwikkelingen in de European Sustainable Tropical Timber Coalition en activiteiten Tropenbos in Suriname en Guyana.
Het IDH heeft als doel om eind 2015 9 miljoen hectare tropisch bos FSC gecertificeerd te krijgen. In december 2014 was daarvan de helft behaald. In Zuid Amerika heeft IDH onlangs het Guiana Shield Tropical Timber Program – Suriname gestart, waarmee ze voor het einde van 2015 400.000 ha bos wil certificeren in Suriname. Het programma volgt het Amazon Alternative op dat in mei 2014 ten einde liep en waaronder zo’n 2 miljoen hectare bos zijn gecertificeerd Brazilië, Peru en Bolivia. Beide programma’s werken aan de aanbodkant van duurzaam tropisch hout. IDH zet daarnaast via de European Sustainable Tropical Timber Coalition (ESTTC) ook in op het vergroten van de vraag naar duurzaam tropisch hout in de EU. Daarbij wordt momenteel sterk ingezet op het verbeteren van het imago van tropisch hout op de Europese markt.

Tropenbos ondersteunt in de Guiana Shield regio het Low Carbon Development Scheme en het FLEGT proces in Guyana. Onlangs organiseerde zij in Georgetown een workshop waaruit bleek dat de communicatie over de voortgang van het FLEGT VPA proces tekort schiet. Handelaren zijn actief op zoek naar ‘trusted sources’.
In Suriname is Tropenbos bezig met het REDD+ proces. Met dit land is nog geen FLEGT VPA getekend, maar er gaan nu wel stemmen voor op. Waar nu alleen de grote houtbedrijven certificering kunnen veroorloven zouden, wanneer er een VPA met Suriname is gesloten, ook de kleinere houtbedrijven hiervoor in aanmerking komen.

Voortgang Green Deal Bevorderen Duurzaam Bosbeheer (VVNH)
Met de Green Deal Bevorderen Duurzaam Bosbeheer willen de Nederlandse overheid, branche organisaties, vakbonden, het Initiatief Duurzame Handel en Tropenbos International de vraag naar hout uit duurzaam beheerde bossen stimuleren. Communicatie over duurzaam hout staat hierin centraal. Er wordt momenteel onder meer gesproken over het inzetten van een verlaagd BTW tarief voor duurzaam geproduceerd hout en een betere samenwerking tussen certificerende instanties. In 2015 gaat de Green Deal haar laatste jaar in maar de doelstellingen zijn eind 2015 mogelijk nog niet behaald.

2. International Arrangement on Forests (IAF): Strategische blik op de toekomst
Het VN bossenforum (UNFF) is het enige internationale forum dat zich specifiek met bossen bezig houdt. De laatste UNFF sessie vindt in 2015 plaats. De vraag is of en in welke vorm een internationaal arrangement voor bossen er uit zou kunnen zien in de periode daarna. In 2014 heeft een internationaal review team zich over deze vraag gebogen en een rapport opgeleverd waarin een aantal opties zijn uitgewerkt. In oktober vond in China een workshop plaats met als thema ‘International Arrangement on Forests beyond 2015. Een verslag daarvan is hier te vinden.

Opgemerkt wordt dat bij de totstandkoming van de New York Declaration on Forests afgelopen jaar het UNFF niet betrokken is geweest. Dit feit benadrukt dat er veel beter zou moeten worden afgestemd tussen overheden en intergouvernementele organisaties.

3. Update ministeries EZ, I&M, BuZa

  • Het Maleisische keurmerk MTCS wordt door de Nederlandse overheid als duurzaam geaccepteerd mits het binnen twee jaar aan de eisen voldoet. Maatregelen die tot nu toe genomen zijn zien er volgens het ministerie goed uit.
  • Op 5 februari vindt een Algemeen Overleg duurzaamheid plaats
  • De onderhandelingen voor het EU Bossenverdrag zijn in mei 2014 vastgelopen op de plaatsing van het secretariaat. De EU was voorstander van een secretariaat bij de FAO maar sommige lidstaten wilden het secretariaat in Geneve.
  • Er is een werkgroep opgericht onder leiding van Natuur & Milieu, die zich buigt over de vraag hoe bossen kunnen bijdragen aan de Groene Economie

4. Toekomst bossenoverleg
Er zijn verschillende suggesties gedaan om het belang en de toegevoegde waarde van het bossenoverleg in de toekomst te doen stijgen:

  • Het bossenoverleg zou Nederland overstijgend moeten zijn. Er kan gedacht worden aan het betrekken van beleidsmakers op EU niveau.
  • Er kan meer ruimte worden gereserveerd voor strategische discussie die helpt in de beleidsontwikkeling en de politieke discussie voedt.
  • De inhoud zou breder moeten zijn dan bos-en houtzaken alleen (bijv. de ontbossingsimpact van Nederland wereldwijd via de import, handel en investeringen). Ook de impact van landbouw-, mijnbouw-, infrastructuur- en waterbeleid en het belang van bossen voor deze sectoren zou aan bod moeten komen. Dat betekent dat ook een grotere diversiteit aan sectoren (incl. bedrijfsleven en financiers) zouden moeten worden uitgenodigd om in het bossenoverleg mee te praten.
  • De vorm van de bijeenkomst hoeft niet altijd hetzelfde te zijn maar mag variëren, inspelend op het doel en de actualiteit.
Go to top