Verslag Bossenoverleg 20 november 2013

Op woensdag 20 november vond een Bossenoverleg plaats. In dit verslag wordt een korte samenvatting gegeven van wat per agendapunt is besproken.

1. NGO-coalitie standpunt MTCS (Jaap van der Waarde, WNF)
Al vanaf 2010 doet een NGO coalitie bestaande uit Milieudefensie, Greenpeace, WWF en NCIV actief onderzoek naar MTCS certificering. In 2010 keurde TPAC MTCS aanvankelijk goed, maar na bezwaar van de NGO coalitie oordeelde ze alsnog dat MTCS niet voldeed aan de duurzaam inkoopcriteria van de overheid. Belangrijkste tekortkomingen waren 1) rechten van inheemse bevolking werden onvoldoende erkend, 2) concessiekaarten waren niet beschikbaar, 3) HCVAs onvoldoende beschermd en 4) concessies waren niet beschermd tegen conversie. Bij haar laatste advies van 2013 oordeelde TPAC dat er duidelijk verbeteringen zijn, maar dat MTCS nog steeds niet voldoet aan de duurzaam inkoopcriteria van de Nederlandse overheid. De NGO coalitie is minder positief en heeft met case studies laten zien dat conversie naar oliepalm in met MTCS gecertificeerde gebieden doorgaat. Rechten van inheemse bevolking zijn nog niet gewaarborgd, concessiegrenzen onduidelijk en de criteria van certificeerder MTCC zouden een ontbossing van 25% over 7 jaar toestaan. Op grond van onder andere deze argumenten oordeelt de NGO coalitie dat hout onder het MTCS keurmerk (of haar opvolger MC&I Natural Forests) niet duurzaam is.

Het ministerie van I&M heeft kennis genomen van de bezwaren van de NGO coalitie. Echter, ze wil geen negatief signaal afgeven naar Maleisië. TPAC is in het laatste advies positiever over MTCS dan in haar vorige beoordeling. Niettemin blijven er verbeterpunten. Het ministerie interpreteert het TPAC advies in tegenstelling tot de NGO coalitie als groen licht om met MTCS door te gaan. Volgens de ministeries bestaat het risico dat Nederland (in geïsoleerde positie) de lat te hoog legt voor de import van hout. Dat kan juist een negatief effect hebben op het bereiken van duurzaam bosbeheer in de tropen. De Nederlandse overheid onderschrijft het belang van het ondersteunen en stimuleren van regionale initiatieven van certificering, ook in het kader van veranderende Noord-Zuid verhoudingen en opkomende markten die bepalender zullen zijn voor de toekomst van het bos dan de EU markt. De NGO coalitie vindt echter dat er in de MTCS discussie geen sprake is van ‘de lat te hoog leggen’, maar dat het juist gaat over minimumeisen voor duurzaamheid. Een mogelijk alternatief voor de Nederlandse overheid om te voldoen aan haar duurzaamheidsdoelen is te verschuiven naar andere betrouwbare duurzame toeleveranciers en naar alternatieve houtsoorten die met betrouwbare certificering beschikbaar zijn.

> Download presentatie
 

2. FSC at risk / FSC at work (Danielle van Ooijen, Greenpeace NL)
Certificering is een van de belangrijkste instrumenten voor het garanderen van duurzaam bosbeheer. Het is daarmee relevant dat dit instrument betrouwbaar blijft. Greenpeace onderschrijft dat FSC het meest ambitieuze en betrouwbare keurmerk is voor hout en houtproducten, maar ziet de laatste jaren de geloofwaardigheid van FSC in het geding komen. Greenpeace heeft laten zien dat een aantal FSC gecertificeerde concessies niet voldoet aan de FSC P&I, bijvoorbeeld doordat HCVAs niet voldoende worden beschermd, of doordat houtbedrijven het stempel ‘Controlled Wood’ gebruiken als eind-certificering terwijl het slechts de eerste stap is in het FSC certificeringsproces. Met steun van een aantal belangrijke afnemers van FSC hout is Greenpeace een campagne gestart om FSC tot betere naleving van de P&C aan te zetten.

Er bestaan wel zorgen over de kwaliteitswaarborging van FSC in de context van groei van het keurmerk. Greenpeace benadrukt dat ondanks het belang van certificering er ook overheidsinstrumenten nodig zullen blijven om duurzaam bosbeheer te garanderen. FSC erkent de problemen en heeft zich voorgenomen genoemde kritiekpunten te verbeteren.

> Download presentatie
 

3. Sustainable Tropical Timber Coalition (Mark van Benthem, Probos/STTC)
Zo´n 15% van de bossen wereldwijd is gecertificeerd volgens FSC of PEFC. Daarvan ligt 5% in de tropen. De prijs van hout met een duurzaamheidskeurmerk ligt gemiddeld 18% hoger dan de prijs van niet gecertificeerd hout. Dat prijsverschil wordt veroorzaakt door de hogere kosten van duurzaam bosbeheer, minder opbrengsten per hectare, plus de kosten van certificering. Ten opzichte van aantoonbaar legaal hout is dit verschil echter veel kleiner. Voldoen aan de legaliteitseisen wordt gezien als basis voor duurzaam bosbeheer. Om vervolgens te voldoen aan duurzaamheidscriteria blijkt in de praktijk een relatief kleine extra stap. Van deze ruimte wil de op 6 november gelanceerde European Sustainable Tropical Timber Coalition (STTC) gebruik maken. De STTC wil het marktaandeel van duurzaam tropisch hout in de EU de komende jaren verhogen tot 30%. Daartoe werkt ze samen met bedrijfsleven en overheden.

> Download presentatie
 

IDH programma’s in Peru en Suriname
Het Amazon alternative programma van IDH zal vroegtijdig stoppen. De doelstelling van dat programma, het certificeren van 2 miljoen hectare bos in de Amazone zal wel worden gehaald. Vanaf november 2013 start in Peru het Peruvian Tropical Timber Program (PTTP), dat 450.000 ha nieuwe FSC concessies wil realiseren en de export van FSC hout naar de EU en USA wil verdubbelen (van 29% naar 60%). Daarnaast start IDH ook per november 2013 een Suriname programma, waarbinnen 430.000 ha FSC gecertificeerd moet worden, en nog eens 128.000 ha FSC Controlled Wood. Input op deze nieuwe programma´s is van harte welkom.

> Meer informatie over het IDH Tropical Timber Program 
 

4. Update vanuit de ministeries (Marnix Becking, BuZa; Laura de Pundert en Cathrien de Pater, EZ)

Een concept tekst van de EU Bossenstrategie is beschikbaar en Nederland is uitgenodigd om hierop input te leveren voor de Raadswerkgroep Bossen. 3 december zal de raad bijeenkomen om geleverde input te bespreken. De strategie biedt een raamwerk voor duurzaam bosbeheer in de EU en daarbuiten. Deze strategie spreekt ook sectoren aan buiten de bossensector.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft te maken met 75 miljoen euro aan bezuinigingen. Dit heeft consequenties voor de OS agenda, zoals de sluiting van een aantal ambassades en het afbouwen van alle bilaterale milieuprogramma’s. Het nieuwe beleid biedt aanknopingspunten voor bossen, zoals de Sustainable Development Goals, klimaatmitigatie en adaptatie doelen, legaliteit van hout en Natural Capital Accounting. Gerelateerd aan bossen financiert BuZa de komende jaren onder meer:

  • het European Forest Institute (EFI) voor het faciliteren van FLEGT VPA’s
  • het Forest Carbon Partnership Facility (FCPF)
  • de Tropical Forest Alliance (TFA)
  • het International Fund for Agricultural Development (IFAD)
  • het World Agroforestry Center (ICRAF) voor het Sahel programma
  • Tropenbos International

Daarnaast loopt momenteel nog financiering van een reeks regionale programma’s en de MFS II allianties.

Go to top