Áp dụng hướng tiếp cận hệ sinh quyển vào quản lý vùng đất ướt ở Việt Nam

09 January 2008 | News story

Hà Nội, Việt Nam, ngày 09.01.2008 - Chính phủ Việt Nam đang nỗ lực áp dụng hướng tiếp cận hệ sinh thái đối với quản lý đất ướt và khu bảo tồn với sự hỗ trợ về mặt chuyên môn và thực hành IUCN. Hướng tiếp cận hệ sinh thái là khuôn khổ cho quản lý nguồn tài nguyên trong theo Công ước Đa dạng sinh học.

Từ ngày 9 đến 11/01/2008, IUCN đã tổ chức một cuộc hội thảo chuyên ngành tại Hà Nội nhằm tìm hiểu làm thế nào hướng tiếp cận hệ sinh thái có thể được áp dụng để quản lý bền vững đất ướt ở Việt Nam. Hội thảo cũng tập trung vào thảo luận về việc ứng dụng thí điểm hướng tiếp cận hệ sinh thái trong quản lý đất ướt tại Rừng Quốc gia Tràm Chim và các vùng đất ướt khác của Việt Nam, về các bài học rút ra trong lâm nghiệp có thể đề ra biện pháp quản lý vùng đất ướt tốt hơn, và về những thay đổi trong chính sách đòi hỏi phải tiến hành một hướng tiếp cận hệ sinh thái toàn diện đối với các vùng đất ướt ở Việt Nam.

Phần đầu tiên của cuộc hội thảo kéo dài 3 ngày có sự tham dự của các giám đốc vườn quốc gia, các nhà khoa học trong nước và quốc tế, và các chuyên gia về quản lý hệ sinh thái. Nhóm này đã xác định các vấn đề và giải pháp khả thi cho việc quản lý vùng đất ướt ở Việt Nam, bao gồm việc sắp xếp lại tổ chức và xem xét về chính sách ở cấp nhà nước, sự phân nhiệm rõ ràng, việc áp dụng cơ chế đồng quản lý và hướng đến  những vấn đề cảnh quan ở địa phương.

Phần thứ hai của hội thảo hạn chế hơn về thành phần tham gia, đây là cuộc họp cấp cao gồm những người ra quyết định của chính phủ. Trong phiên họp này họ đã xem xét các vấn đề khó khăn và các giải pháp được đề xuất trong phiên họp đầu tiên của hội thảo. Một chương trình hành động đã được nhất trí sau khi bàn thảo rõ ràng.

Các hành động đề xuất bao gồm việc thiết lập một Ủy ban Quốc gia về các vùng đất ướt theo yêu cầu của Công ước Ramsar,  khuyến khích việc ban hành quyết định về việc quản lý và bảo tồn các vùng đất ướt (theo Nghị định số 109 của Chính phủ), quyết định về việc sử dụng và quản lý các vùng đất ướt bên ngoài các khu bảo tồn, việc soạn thảo hướng dẫn quản lý và đồng quản lý những vùng ướt trọng điểm, xây dựng kế hoạch tổng thể cho các vùng đất ướt tại 3 khu vực địa lý chính là: Sông Hồng, sông Mêkông và các vùng đất ướt miền duyên hải.

Hội thảo này là bước tiếp theo của các hội thảo trên thực địa đã được tổ chức trước đây ở Đồng bằng sông Mêkông trong năm 2006. Các cuộc hội thảo đó đã cho thấy để cách tiếp cận theo hệ sinh thái có thể được áp dụng ở cấp thực địa, thì trước hết phải giải quyết được các vấn đề về chính sách ở cấp trung ương.

Tại hội thảo, tiến sĩ Gill Shepherb, người phụ trách về chủ đề Hướng tiếp cận sinh thái của Ủy ban IUCN về quản lý hệ sinh thái (CEM), đã giới thiệu về hướng tiếp cận này cũng như đưa ra hướng dẫn thực địa. Kết quả của hội thảo cấp cao này là CEM bày tỏ mong muốn được hỗ trợ chính quyền Việt Nam trong việc hướng dẫn cho những người ra quyết định về hướng tiếp cận hệ sinh quyển.

Hướng tiếp cận hệ sinh thái là một chiến dịch quản lý tổng hợp đất, nước và các nguồn sống nhằm thúc đẩy việc bảo tồn và sử dụng bền vững, hợp lý  Đây là một chiến lược tiến bộ đặt nhu cầu của con người làm trung tâm của việc quản lý đa dạng sinh học. Mục tiêu của nó là quản lý hệ sinh thái dựa trên chức năng đa dạng của hệ sinh quyển và những ứng dụng từ các chức năng đó. Hướng tiếp cận hệ sinh thái không nhằm mục đích đạt được hiệu quả kinh tế ngắn hạn mà tối ưu hóa việc sử dụng hệ sinh quyển mà không tàn phá nó.