Vượt qua bờ vực: Kinh nghiệm từ một làng chài tại Rayong, Thái Lan.

08 March 2012 | Article
0 ComentariosEscribir comentario

Câu chuyện dưới đây được ghi lại từ một chuyến đi thực tế trong khuôn khổ của Diễn đàn Vùng ven biển của Dự án Tăng cường Sức chống chịu Vùng ven biển được tổ chức tại Chanthaburi, Thái Lan từ ngày 28/2/đến 2/3 năm 2012.

Sáu năm về trước, 160 ngư dân sống tại một ngôi làng nhỏ tại cộng đồng Tha Ruea Klaeng - Aow Suan, xã Tha Ruea Klaeng, huyện Mueang District, tỉnh Rayong trên Vịnh Thái Lan đã gặp phải những vấn đề rất nghiêm trọng. Các tàu đánh bắt thương phẩm đã dùng lưới mắt nhỏ bắt hết cá trên biển còn những người ngư dân thì ngập trong nợ nần. Ngày nay, họ còn đánh được nhiều cá hơn trước, với nhiều chủng loại hơn và kiếm được 30$ lợi nhuận mỗi ngày. Ngay trước khi chuyến thăm của chúng tôi, họ đã bắt được 7 con cá đuối rất lớn và bán được với giá 130$.

Những thay đổi này xuất phát từ đâu? Vào năm 2006, những người dân chài nơi đây đã đưa ra hai quyết định. Thứ nhất là cấm các tàu đánh bắt thương phẩm đi vào vùng đánh cá truyền thống và thứ hai là thiết kế các ổ thu hút cá tại 15 cung hình bán nguyệt, mỗi cung này bao gồm 20 ổ đặt ở độ sâu 8 đến 10 mét, cách xa bờ biển khoảng 1 đến 5 km. Họ chỉ sử dụng lưỡi câu và bẫy lồng để đánh cá; lưới bị cấm hoàn toàn. Các ổ hút đàn cá được làm từ lá cọ kết với một cái que hoặc ống tre, sau đó được neo lại bằng những túi đá nặng. Những thiết bị rất rẻ tiền và đơn giản này lại tạo được một môi trường sinh sản tuyệt vời cho đàn cá. Sự kết hợp giữa sự giảm cầu (cấm đánh cá thương mại) và tăng nguồn cung (cài đặt ổ hút đàn cá) đã mang đến sự hồi sinh cho nghề cá thủ công ở địa phương.

Những người dân chài còn giám sát khu bảo tồn cá từ bờ biển. Sau khi khu bảo tồn được thành lập, một tàu cá sử dụng lưới te đã phá hỏng một ổ cá. Dân làng thông báo đến Sở Tài nguyên Biển và Ven biển (DMCR), cơ quan này ngay sau đó đã bắt được thuyền trưởng và tịch thu con tàu. Kể từ đó chưa có một tàu đánh bắt thương phẩm nào xâm nhập khu vực này. Hành động kịp thời của DMCR là rất quan trọng bởi nó đã tạo thêm niềm tin của người dân địa phương vào việc bảo tồn cá cũng như khuyến khích việc tuân thủ luật lệ mới. Không có năng lực và thiếu tính phản hồi của chính quyền trong quá trình thực thi pháp luật đối với các đối tượng bên ngoài chính là điểm yếu của nhiều hệ thống quản lý cấp địa phương.

Mặc dù đã có những thay đổi tích cực này, vẫn còn tồn tại một vài vấn đề. Thứ nhất, vẫn chưa rõ sự gia tăng số lượng cá đánh bắt được là do nguồn cá tăng lên hay chỉ là sự di chuyển của cá từ nơi khác đến nhờ vào các ổ thu hút cá. Thứ hai, thành công của việc bảo vệ cá đã khuyến khích người dân chuyển từ công việc đồng áng sang đánh bắt cá. Hiện nay, ngư dân có thể đi đánh cá trong bao lâu như họ muốn. Tuy nhiên, khi nhu cầu càng ngày càng tăng thì sẽ cần đến một số biện pháp hạn chế. Cuối cùng, câu chuyện về thành công của các địa phương không thể ngụy biện cho một thực tế là ngành ngư nghiệp của Thái Lan đang phải gánh chịu một sự quá tải. Chính quyền đang cố gắng giảm năng suất của ngành này bằng cách mua lại các tàu cá (nhưng cách này rất tốn kém: tàu cá mà chúng tôi nhìn thấy có giá 300.000 USD) và khuyến khích sử dụng mắt lưới to hơn để đánh cá. Cuối cùng, sự thành công của những sáng kiến này sẽ góp phần đưa ngành đánh bắt thủy sản trở nên bền vững hơn. Các sáng kiến địa phương như trong câu chuyện tại tỉnh Rayong chỉ có thể giúp tiết kiệm thời gian trong việc hướng đến phát triển bền vững chứ không thể thay thế hoàn toàn cho các chính sách ở cấp quốc gia.

Ông Jake Brunner - Điều phối viên Chương trình Meekong - Việt Nam, Cambodia và Myanmar


Comentarios

0 Comentarios
Escribir comentario

600 CHARACTERS LEFT

captcha