Trao quyền cho người phụ nữ: Câu chuyện ở Vườn Quốc Gia Xuân Thủy

11 November 2011 | Blogs
0 CommentsWrite a comment

Ngày 26 tháng 10 năm 2011, cán bộ IUCN đã tới thăm Vườn Quốc Gia (VQG) Xuân Thủy ở tỉnh Nam Định để thảo luận dự án xây dựng một thỏa thuận đồng quản lý giữa Ban quản lý VQG và những người dân địa phương sinh sống bằng nghề mò ngao trong vùng lõi của Vườn. Mục đích của dự án là bảo vệ nguồn tài nguyên phong phú đồng thời hỗ trợ những người phụ nữ nông dân nghèo nơi đây. Dự án này do Quỹ tài trợ Dự án nhỏ của Chương trình “Rừng ngập mặn cho Tương lai” (MFF) tài trợ, một sáng kiến hợp tác để thúc đẩy đầu tư vào hệ sinh thái vùng bờ. Để biết thêm chi tiết về chương trình MFF, xin vui lòng truy cập trang web: www.mangrovesforthefuture.org.

Đối tượng của dự án này là người phụ nữ mò ngao bởi môi trường làm việc của họ vô cùng vất vả: họ phải làm việc 10 giờ một ngày (có khi phải làm qua đêm) ngâm mình trong bùn và nước nhưng chỉ kiếm được dưới $5 một ngày. Họ cũng rất dễ bị tác động do những thay đổi về chính sách, quy định khai thác và sử dụng ngao ở khu vực bãi triều.

Trong chuyến công tác, chúng tôi đã có cơ hội nói chuyện với những người phụ nữ địa phương trên đường họ trở về nhà sau khi mò ngao. Tất cả họ đều hiểu rõ là mò ngao ở ngay giữa khu vực được bảo vệ là phạm pháp nhưng họ phải làm như vậy để mưu sinh. Họ không có sự lựa chọn nào khác. Tất cả họ đều có chung suy nghĩ là không muốn con cái mình sẽ tiếp tục làm nghề này.

Vườn Quốc Gia Xuân Thủy được chọn là khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam vào năm 1989. Sau năm 1991, mặc dù VQG Xuân Thủy được chính thức trở thành khu dự trữ sinh quyền nhưng có rất ít xung đột xảy ra với người dân địa phương vì Ban quản lý không có quyền ngăn cản người dân tiếp cận khu dự trữ. Người dân có thể tự do ra vào khu dự trữ. Điều này đã dẫn tới việc phần lớn diện tích rừng ngập mặn đã bị phá hủy để nuôi tôm. Sau khi Xuân Thủy chính thức trở thành Vườn Quốc Gia vào năm 2003, việc thực thi pháp luật ở đây đã được thực hiện triệt để hơn và xung đột ngày càng gia tăng. Mặc dù nguồn nhân lực được bổ sung nhưng Ban quản lý VQG vẫn không đủ sức ngăn chặn hàng trăm người dân hàng ngày tiếp cận vùng lõi. Bên cạnh đó, khai thác ngao tràn lan ở rất nhiều vùng khác trên Đồng bằng Sông Hồng đã tạo áp lực ngày càng tăng cho VQG Xuân Thủy.

Thay vì tiếp tục áp dụng chính sách cấm sử dụng nghiêm ngặt, Ban quản lý VQG đã đàm phán xây dựng một thỏa thuận đồng quản lý chính thức bằng văn bản. Thỏa thuận này, lần đầu tiên, quy định quyền và trách nhiệm của cộng đồng địa phương cũng như Ban quản lý VQG. Cách tiếp cận “hợp pháp hóa và điều chỉnh” sẽ hiệu quả hơn chính sách không cho phép cho người dân tham gia vì cho rằng hành động của họ là bất hợp pháp như trước đây.

Thỏa thuận đồng quản lý là một cơ hội đảm bảo hoạt động khai thác ngao sẽ nằm trong giới hạn bền vững và quyền được phép tiếp cận và khai thác ngao của phụ nữ được bảo vệ một cách chính thức. Những nhà quản lý VQG sẽ ưu tiên phụ nữ để họ đóng góp ý kiến vào thỏa thuận và sẽ tập huấn cho họ các phương pháp khai thác ngao hiệu quả mà không gây ra những tác động phá hủy không cần thiết.

Những người phụ nữ mà tôi có cơ hội nói chuyện đều thể hiện sự quan tâm của họ tới dự án này và họ sẵn sàng tự tổ chức thành một nhóm. Họ hiểu rằng nếu dự án thành công, họ sẽ là người được hưởng lợi nhiều nhất.
 


Comments

0 Comments
Write a comment

600 CHARACTERS LEFT

captcha