Đánh bắt cá gần bờ ở Cần Giờ: Một cuộc sống bấp bênh

24 April 2012 | News story
0 CommentsWrite a comment

Trong chương trình tập huấn cho cán bộ địa phương thuộc các Tỉnh của dự án “Tăng cường Sức chống chịu của các Vùng ven biển” (BCR) từ ngày 04 đến ngày 06 tháng 04 năm 2012. IUCN đã tổ chức một chuyến thực địa ngắn tại ấp Đồng Tranh, một ấp làm nghề khai thác thuỷ sản nằm gần Khu dự trữ Sinh quyển Cần Giờ, nơi các học viên thử nghiệm kỹ năng về thực hiện Đánh giá Tính dễ tổn thương và Năng lực thích ứng với Biến đổi khí hậu.

Hầu hết người dân ấp Đồng Tranh sống bằng nghề đánh bắt gần bờ từ biển Vũng Tàu đến Tiền Giang. Chúng tôi đến ấp Đồng Tranh vào buổi chiều lúc người dân vừa trở về sau một buổi sáng chài lưới. Dọc hai bên con đường nhỏ vào ấp, bà con đang lựa cá, vá lưới. Câu hỏi trong đầu chúng tôi là liệu bà con ở đây có phải chịu nhiều hơn các hiện tượng thời tiết cực đoan, là một khó khăn lớn đối với các cộng đồng phụ thuộc vào nghề đánh bắt thuỷ sản. Bà Nguyễn Thị Sanh, 57 tuổi, sinh ra và lớn lớn tại mảnh đất này chia sẻ với chúng tôi rằng thời tiết càng ngày khắc nghiệt và thất thường hơn so với ngày bà còn nhỏ. Cách đây một tuần, cơn bão số 01 đã quét qua Cần Giờ, làm gãy đổ nhiều cây cối và nhà cửa ở khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, cách Cần Giờ 65km. Điểm bất thường ở cơn bão này đó chính là thời gian xuất hiện của nó. Mùa bão thường diễn ra từ tháng tám đến tháng mười một và bão chưa bao giờ đến sớm như thế. Theo chia sẻ của trưởng ấp, chính quyền địa phương đã rất quan tâm đến công tác chuẩn bị và sơ tán người dân đến nơi an toàn trước khi bão đến.

Thời tiết thất thường đã làm cho cuộc sống người dân nơi đây càng trở nên khó khăn hơn, đặc biệt đối với những người sống phụ thuộc vào nguồn tài nguyên thuỷ sản đang dần cạn kiệt. Bà Sanh cho biết, lượng cá đánh được năm ngoái (2011) chỉ bằng một nửa so với năm 2009 và năm nay (2012) sẽ còn thấp hơn nữa. Tuy nhiên lại càng có nhiều tàu đánh cá với các ngư cụ hiện đại hơn. Phần lớn người dân ấp Đồng Tranh không có nghề phụ nên đành phải tiếp tục công việc đánh bắt dù sản lượng đang giảm dần. Họ hiểu một lẽ rằng họ sẽ không thể sống mãi với cái nghề này nhưng không có đất cũng như vốn làm ăn, họ không có sự lựa chọn nào khác.

Nhằm làm giảm tình trạng khai thác quá mức, chính quyền địa phương đã có những nổ lực rất lớn trong vòng 05 năm qua vận động bà con sử dụng lưới có kích cỡ mắt lưới to hơn (chỉ bắt cá lớn, chừa lại cá nhỏ). Qua tìm hiểu chúng tôi nhận thấy rằng bà con rất ủng hộ các quy định của chính quyền trong việc bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản này. Mặc dù Bà Sanh cùng chồng mỗi ngày chỉ kiếm đủ tiền chi tiêu cho những nhu cầu tối thiểu của gia đình nhưng bà vẫn không sử dụng các công cụ đánh bắt trái pháp luật bởi bà biết rằng điều đó sẽ làm nguồn tài nguyên cá càng cạn kiệt. Một số người dân địa phương cũng chia sẻ nổi thất vọng của mình trước tình trạng các tàu thuyền đánh cá bên ngoài đã không tuân thủ các quy định về kích cỡ lưới.

Câu hỏi được đặt ra ở đây là liệu nỗ lực này đã đủ để cân bằng mối quan hệ cung cầu về nguồn lợi thủy sản. Chắc chắn sẽ cần có các chương trình nhằm làm giảm khai thác cạn kiệt cũng như thành lập các khu dự trữ cá và các khu bảo tồn biển. Tìm hiểu qua chuyến khảo sát, chúng tôi thấy rằng nguồn thu nhập thay thế quan trọng nhất mà người dân địa phương lựa chọn là tìm việc làm ở Thành phố Hồ Chí Minh nhưng nó cũng chỉ phù hợp với các gia đình trẻ, đủ khả năng chuyển về thành phố sinh sống. Điều quan trọng rút ra sau chuyến khảo sát tại Đồng Tranh là cần áp dụng các tiếp cận đa chiều để giúp nghề đánh bắt thủy hải sản gần bờ trở nên bền vững hơn.

Cô Nguyễn Thị Phương Thanh - Điều phối viên hiện trường dự án BCR - IUCN Việt Nam
 


Comments

0 Comments
Write a comment

600 CHARACTERS LEFT

captcha
Loggerhead turtle