Tương lai mờ mịt của người nghèo trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường tại tỉnh Kiên Giang

27 October 2011 | Article

Nằm trên đường bờ biển dài 200 km của tỉnh Kiên Giang, xã Bình Sơn là một trong những vùng bờ biển bị xói mòn nghiêm trọng nhất, theo như chính quyền tỉnh và địa phương, rừng ngập mặn ở đây đã bị suy giảm từ nhiều năm dưới tác động tổng hợp của nước biển dâng, bão và các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt khác. Sinh kế của những người dân nghèo nơi đây, đặc biệt là người dân trong ấp Vàm Rầy vì thế bị ảnh hưởng rất lớn.

Đến Vàm Rầy, chúng tôi đã gặp ông Lương, một trong những người dân nghèo nhất làng. Khuôn mặt khắc khổ của ông bộc lộ rõ sự lo lắng về tương lai mờ mịt phía trước. Do thời tiết diễn biến ngày càng phức tạp và khó lường nên nhiều người dân ở Vàm Rầy đang cố gắng tìm những sinh kế thay thế khả thi như chuyển từ đánh bắt gần bờ sang nuôi trồng thủy sản và trồng các loại cây như mía, chuối. Đứng trên đoạn đê biển đã bị xói mòn, ông Huệ, trưởng ấp Vàm Rầy giải thích rằng “những người dân địa phương sống ở đây, đặc biệt là những người nghèo và người Khmer không có vốn và đất đai nên cảm thấy cuộc sống đang ngày càng khó khăn hơn bởi họ không có đủ dụng cụ để đánh bắt xa bờ và cũng không thể trồng cây trái vì đất bị nhiễm mặn”.

Đứng từ tuyến đê bị xói mòn, chúng tôi nhìn thấy một dải bờ biển rộng lớn nhưng không một bóng rừng ngập mặn, và những hàng rào tràm yếu ớt không đủ chống chọi với sức mạnh của thủy triều và sóng biển. Cách đây vài năm, nơi đây đã có những cánh rừng ngập mặn sâu tới hàng trăm mét chắn trước tuyến đê biển nhưng con đê này đã bị vỡ bốn lần trong năm 2011 do bị xói lở. Ngôi nhà của ông Lương nằm ngay sau con đê. Mảnh đất nhỏ của ông bị nhiễm mặn và hoàn toàn không có giá trị gì trên thị trường đất đai. Đánh bắt cá giờ đây không còn thu được lợi nhuận nữa bởi vì rừng ngập mặn đang biến mất nhanh chóng. Không thể bán đất để có đủ tiền di dời đi nơi khác, cũng không thể chuyển sang đánh bắt xa bờ vì tuổi tác đã cao và thiếu kỹ năng, tương lai của ông Lương thật mờ mịt. Với rất nhiều người nghèo như ông Lương, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và những thay đổi của thiên nhiên khác là rất hạn chế và đây sẽ là một thách thức lớn mà chính quyền, cộng đồng và những dự án như “Cải thiện Sức chống chịu Ven biển” cần phải giải quyết.

Nguyễn Thị Phương Thanh - Điều phối viên hiện trường - Dự án BCR
 


Loggerhead turtle