Sáng kiến giúp cải thiện đời sống của người dân và thích ứng với thay đổi của môi trường tại tỉnh Sóc Trăng

26 September 2011 | News story

Sau chuyến đi thực địa của Dự án Cải thiện sức chống chịu vùng ven biển (BCR) tới tỉnh Sóc Trăng, trong tôi vẫn còn những ấn tượng rất sâu sắc. Đó là câu chuyện về một người phụ nữ nông thôn nghèo nhưng rất thông minh và năng động tại xã Vĩnh Tân, huyện Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng. Chị đã có sáng kiến tạo ra một mô hình sinh kế hiệu quả, thực hiện tại những khu vực bờ biển nơi các vuông tôm chiếm ưu thế.

Trong chuyến đi thực địa, chúng tôi đã tới thăm một làng nhỏ có tên là Nâu Pôn, thuộc xã Vĩnh Tân. Đất đai ở đây đã bị bạc màu nghiêm trọng do các trang trại nuôi tôm quảng canh lấn chiếm đất và khung cảnh hiện lên chỉ là những cánh đồng muối bên cạnh một cái đê kè đang bị sóng biển ăn mòn và một khu rừng ngập mặn bị suy thoái. Người lãnh đạo xã cho biết, tại khu vực này, có rất nhiều người Khmer sống chủ yếu dựa vào khai thác thủy hải sản từ rừng ngập mặn. Người dân địa phương sống phụ thuộc rất nhiều vào tài nguyên thiên nhiên và thu nhập của họ cũng không ổn định. 62% hộ dân trong cộng đồng (người Khmer ở đây thuộc diện nghèo.

Tuy nhiên, giữa khung cảnh duyên hải hoang tàn đó đã xuất hiện một mô hình sinh kế rất tuyệt vời. Đó là vườn trái cây của chị Lê Thị Hoa, một người dân sống cách đê kè biển vài trăm mét. Chúng tôi được ông Trần Văn Tảng, chủ tịch xã Vĩnh Tân dẫn đến gặp chị Hoa và thăm vườn táo của chị. Chị là một người phụ nữ rất thân thiện. Qua lời kể của chị, chúng tôi biết là chị đã phải trải qua một cuộc sống rất vất vả trong suốt 10 năm trước. Gia đình chị nuôi trồng tôm quảng canh nhưng bị mất trắng 3 -4 vụ và nợ ngân hàng. Chị Hoa đã rất lo lắng cho tương lai gia đình mình và luôn tự hỏi khi về già mình sẽ sống như thế nào trên mảnh đất cằn cỗi này. Chị bán đi một hecta đất để làm vốn và bắt đầu tìm một sinh kế thay thế, chị đã cố gắng trồng rất nhiều loại cây như dưa hấu nhưng không thành công. Chị vẫn kiên định và thật may mắn, một ngày chị nhìn thấy ngoài chợ có bán táo giống và chị quyết định trồng 65 cây trên 0.1 ha đất vườn nhà mình. Sau một vài năm, những cây táo này bắt đầu trĩu quả và hàng năm, chị có thể thu về 60 triệu đồng. Đây thực sự là một con số ấn tượng so với thu nhập trung bình 20 triệu/1 ha từ những hoạt động khác trên cùng một khu vực. Không thỏa mãn với thành công trước mắt, chị Hoa cùng chồng còn có ý định xây dựng một cơ sở chăn nuôi lợn để tăng thu nhập.

Câu chuyện của chị Hoa là một điển hình về những sáng kiến do người dân tự nghĩ ra để thích ứng với hoàn cảnh đầy rủi ro. Nó cho thấy những hộ gia đình có vốn nhỏ như chị Hoa có đủ khả năng và sáng kiến để tạo ra những sự lựa chọn sinh kế cho chính bản thân mình và phù hợp với thực tế môi trường địa phương. Bài học rút ra cho dự án BCR ở đây là nâng cao nhận thức của người dân là bước quan trọng đầu tiên và nếu các hộ gia đình có sáng kiến và có nguồn vốn cho sản xuất, họ hoàn toàn có thể làm chủ cuộc sống của mình.

Tăng Phươpg Giản - Điều phối viên hiện trường dự án BCR - IUCN Việt Nam
 


Loggerhead turtle